การสั่งซื้อและจองขนส่งก่อนตรวจใบอนุญาต อาจทำให้สินค้ามาถึงด่านแล้วไม่สามารถดำเนินพิธีการได้ เพราะของต้องกำกัดต้องมีหลักฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และบางรายการต้องผ่านทั้งการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ การอนุมัติผลิตภัณฑ์ และใบอนุญาตเฉพาะเที่ยว
ของต้องห้ามกับของต้องกำกัดต่างกันอย่างไร
ของต้องห้าม
ของที่กฎหมายห้ามนำเข้า ส่งออก หรือบางกรณีห้ามส่งผ่านโดยเด็ดขาด ไม่ใช่สินค้าที่แก้ได้ด้วยการขอใบอนุญาตทั่วไป
ของต้องกำกัด
ของที่ดำเนินการได้เมื่อมีใบอนุญาต ใบรับรอง การขึ้นทะเบียน การแจ้ง หรือปฏิบัติตามเงื่อนไขของหน่วยงานเจ้าของกฎหมาย
กรมศุลกากรมีฐานข้อมูลของต้องห้ามและของที่ต้องมีใบอนุญาต รวมถึงระบบค้นหารายชื่อสินค้า พิกัดรหัสสถิติ และหน่วยงานเจ้าของกฎหมาย แต่การตรวจไม่ควรอาศัย HS Code เพียงอย่างเดียว เพราะสินค้าอาจถูกควบคุมจากส่วนประกอบ รุ่น กำลัง ความถี่ การใช้ หรือสถานะของผลิตภัณฑ์
ทำไมต้องตรวจก่อนสินค้าเดินทาง
- บางใบอนุญาตต้องออกก่อนนำเข้า ส่งออก หรือก่อนยื่นใบขน และทำย้อนหลังไม่ได้ทุกกรณี
- บางระบบกำหนดให้ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกต้องขึ้นทะเบียนและมีคุณสมบัติก่อนยื่นคำขอสินค้า
- บางผลิตภัณฑ์ต้องขึ้นทะเบียน รับรองมาตรฐาน ตรวจสถานที่ หรือจัดทำฉลากก่อนอนุญาต
- ใบอนุญาตอาจจำกัดรุ่น ปริมาณ มูลค่า ประเทศ ด่าน ช่วงเวลา หรือวัตถุประสงค์
- ระยะเวลาพิจารณาอาจนานกว่าระยะเวลาขนส่ง โดยเฉพาะรายการที่ต้องทดสอบหรือประเมินความเสี่ยง
ตัวอย่างหน่วยงานที่อาจเกี่ยวข้อง
ตารางนี้เป็นตัวอย่าง ไม่ใช่รายชื่อทั้งหมด และสินค้าหนึ่งรายการอาจเกี่ยวข้องมากกว่าหนึ่งหน่วยงาน
| กลุ่มสินค้า | หน่วยงานตัวอย่าง | ประเด็นที่อาจต้องตรวจ |
|---|---|---|
| อาหาร ยา เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ วัตถุอันตรายใช้ในบ้านเรือน | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา | ใบอนุญาตสถานที่ ผลิตภัณฑ์ ฉลาก และการนำเข้าเฉพาะกรณี |
| ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมมาตรฐานบังคับ | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม | มาตรฐานบังคับ ใบอนุญาต มอก. การนำเข้าเฉพาะครั้ง และ TISI-NSW |
| พืช ผลิตผลพืช เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย และวัตถุอันตรายทางการเกษตร | กรมวิชาการเกษตร | ใบอนุญาตกักพืช การแจ้งด่าน ใบรับรองสุขอนามัยพืช และเงื่อนไขประเทศต้นทาง |
| สัตว์ ซากสัตว์ อาหารสัตว์ | กรมปศุสัตว์ | ใบอนุญาตนำเข้า Health Certificate สถานกักกัน e-Movement และใบอนุญาตอาหารสัตว์ |
| เครื่องวิทยุคมนาคมและอุปกรณ์ใช้คลื่นความถี่ | สำนักงาน กสทช. | ยี่ห้อ รุ่น ความถี่ กำลังส่ง การรับรอง และใบอนุญาตทำ นำเข้า ใช้ หรือตั้งสถานี |
| สารเคมีและวัตถุอันตรายภาคอุตสาหกรรม | กรมโรงงานอุตสาหกรรม | ชนิดวัตถุอันตราย การขึ้นทะเบียน ใบแจ้ง ใบอนุญาตนำเข้า–ส่งออก สถานที่เก็บ และ SDS |
| สินค้าที่มีมาตรการนำเข้า–ส่งออก โควตา หรือสินค้าที่ใช้ได้สองทาง | กรมการค้าต่างประเทศ | ใบอนุญาต หนังสือรับรอง การขึ้นทะเบียน มาตรการ และ e-TCWMD เมื่อเกี่ยวข้อง |
ข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนตรวจใบอนุญาต
พิกัดและคำอธิบายสินค้า
HS Code ที่ตรวจเบื้องต้น ชื่อทางเทคนิค และคำอธิบายตามการใช้งานจริง
ยี่ห้อ รุ่น และ Part Number
ใช้เชื่อมกับใบอนุญาต Catalogue และรายชื่อผลิตภัณฑ์ที่รับรอง
ส่วนประกอบและวัสดุ
สูตร สัดส่วน CAS Number, SDS หรือ BOM ตามประเภทสินค้า
ฟังก์ชันและสเปก
กำลังไฟ ความถี่ แรงดัน ขนาด ความจุ และหลักการทำงาน
วัตถุประสงค์การใช้
จำหน่าย ใช้ในโรงงาน ตัวอย่าง วิจัย จัดแสดง หรือใช้เฉพาะตัว
ประเทศ เส้นทาง และผู้ประกอบการ
ต้นกำเนิด ส่งออก ปลายทาง ด่าน ผู้ถือใบอนุญาต สถานที่เก็บ และผู้นำเข้า
ขั้นตอนตรวจอย่างเป็นระบบ
ยืนยันสินค้าจากเอกสารทางเทคนิค
รวบรวม Catalogue, Specification, SDS, รูป ฉลาก รุ่น ส่วนประกอบ และการใช้งานจริง
ตรวจ HS Code และรหัสสถิติ
ไม่คัดลอกรหัสจากผู้ขายหรือเอกสารเก่าโดยไม่ตรวจ
ค้นฐานข้อมูลของต้องห้าม–ต้องกำกัด
ตรวจกรมศุลกากร Permission Goods และประกาศของหน่วยงานเจ้าของกฎหมาย
แยกข้อกำหนดระดับผู้ประกอบการและระดับสินค้า
ตรวจใบอนุญาตสถานที่ ทะเบียนผู้นำเข้า การรับรองผลิตภัณฑ์ ฉลาก และใบอนุญาตเฉพาะเที่ยว
ยืนยันเงื่อนไขของใบอนุญาต
ตรวจผู้ถือ รุ่น ปริมาณ ประเทศ ด่าน อายุเอกสาร และวัตถุประสงค์
รอผลอนุมัติก่อนกำหนดวันส่ง
อย่าใช้เพียงหลักฐานว่า “ยื่นคำขอแล้ว” หากกฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับอนุญาตก่อน
ตรวจการเชื่อมข้อมูลกับศุลกากร
ยืนยันเลขใบอนุญาต รหัสหน่วยงาน และสถานะผ่าน NSW หรือเอกสารที่ต้องแสดง
ตรวจซ้ำก่อนยื่นใบขน
เปรียบเทียบ Invoice, Packing List, B/L หรือ AWB, พิกัด ปริมาณ และใบอนุญาต
มีใบอนุญาตแล้ว ต้องตรวจการเชื่อมข้อมูลผ่าน NSW ด้วย
ใบอนุญาตจำนวนมากส่งข้อมูลผ่าน National Single Window ไปยังกรมศุลกากร แต่รูปแบบการเชื่อมโยงต่างกัน ผู้ประกอบการควรตรวจเลขอ้างอิง หน่วยงานผู้ออก วันที่มีผล ปริมาณคงเหลือ และสถานะของข้อมูลก่อนยื่นใบขน
- ชื่อและเลขประจำตัวผู้ประกอบการตรงกับใบขน
- HS Code หรือรหัสสถิติสัมพันธ์กับสินค้าจริง
- ปริมาณ หน่วย และมูลค่าคงเหลือเพียงพอ
- ใบอนุญาตยังไม่หมดอายุและครอบคลุมวันที่นำเข้า–ส่งออก
- ด่าน ประเทศ รุ่น หรือวัตถุประสงค์ตรงตามเงื่อนไข
ความเสี่ยงเมื่อสินค้าเดินทางก่อนใบอนุญาตพร้อม
ยื่นใบขนไม่ได้หรือถูกตีกลับ
ข้อมูลไม่พบ ไม่ตรงพิกัด หมดอายุ หรือชื่อผู้ประกอบการไม่ตรง
สินค้าอยู่ในอารักขานานขึ้น
ต้องรอเอกสาร ตรวจสินค้า เก็บตัวอย่าง หรือขอคำยืนยันจากหน่วยงาน
เกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
ค่าเก็บสินค้า Demurrage/Detention ค่าย้ายตู้ ค่าตรวจ หรือค่าขนส่งกลับ
ต้องส่งกลับหรือทำลาย
บางกรณีไม่สามารถแก้ด้วยการขออนุญาตภายหลัง
กระทบแผนผลิตและลูกค้า
วัตถุดิบเข้าไม่ทัน คำสั่งซื้อส่งมอบล่าช้า หรือเสียโอกาสธุรกิจ
มีความรับผิดตามกฎหมาย
อาจถูกยึด อายัด ริบ ปรับ หรือดำเนินคดีตามกฎหมายของสินค้านั้น
Checklist ก่อนสินค้าเดินทาง
ตรวจให้ครบก่อนยืนยัน Booking
บทความและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ค้นจาก HS Code แล้วไม่ขึ้นว่าต้องมีใบอนุญาต แปลว่าไม่ถูกควบคุมใช่หรือไม่?
ยังสรุปไม่ได้ เพราะข้อกำหนดบางประเภทผูกกับชื่อสาร CAS Number รุ่น กำลัง ความถี่ ส่วนประกอบ การใช้ หรือสถานะสินค้า ต้องตรวจประกาศของหน่วยงานร่วมด้วย
ผู้ขายต่างประเทศบอกว่าส่งไปประเทศอื่นได้ จึงนำเข้าไทยได้หรือไม่?
ไม่ได้หมายความเช่นนั้น กฎหมายของแต่ละประเทศต่างกัน ต้องตรวจข้อกำหนดของประเทศไทยและคุณสมบัติผู้นำเข้าไทย
ของตัวอย่างหรือของใช้เองไม่ต้องขออนุญาตหรือไม่?
บางกฎหมายมีช่องทางเฉพาะ แต่ยังอาจต้องยื่นคำขอ แจ้งข้อมูล หรือจำกัดปริมาณและวัตถุประสงค์
ยื่นคำขอใบอนุญาตแล้วสามารถให้สินค้าออกเดินทางได้เลยหรือไม่?
ไม่ควรสรุปจากสถานะยื่นคำขอ ต้องตรวจว่ากฎหมายกำหนดให้ได้รับอนุญาตก่อนดำเนินการหรือไม่
ใบอนุญาตหนึ่งฉบับใช้ได้กับสินค้าทุกรุ่นหรือไม่?
ไม่เสมอ ใบอนุญาตอาจจำกัดยี่ห้อ รุ่น พิกัด ปริมาณ มูลค่า ประเทศ ด่าน หรือช่วงเวลา
มีใบอนุญาตเป็น PDF แล้วเพียงพอหรือไม่?
ต้องตรวจว่าข้อมูลถูกส่งหรืออ้างอิงในระบบศุลกากรถูกต้อง ปริมาณคงเหลือเพียงพอ และมีเอกสารเพิ่มเติมครบ

